Begrippenlijst

A

 Alzheimer

• De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, zo'n 60-70% van alle dementie patiënten heeft de ziekte van Alzheimer. De oorzaak is onbekend. De ziekte van Alzheimer begint meestal tussen de 70 en 80 jaar, maar kan al op veel jongere leeftijd beginnen. Bij jonge patiënten is het verloop in het algemeen sneller. De ziekteverschijnselen zijn niet voor iedere patiënt hetzelfde: de aard, de ernst en het tempo van het dementeringsproces verschillen per persoon. Een kenmerk van de ziekte van Alzheimer is dat de verschijnselen zich heel geleidelijk ontwikkelen. Vaak zo geleidelijk dat het begin niet wordt opgemerkt. De verschijnselen nemen in de tijd in ernst toe.

 Alzheimer Café

• Een Alzheimer Café is een maandelijkse informele bijeenkomst waar mensen met dementie, hun partners, familieleden, hulpverleners en andere belangstellenden elkaar in ongedwongen sfeer ontmoeten om met elkaar te leren en te praten over dementie. Via een interview met deskundigen wordt informatie gegeven over allerlei aspecten van dementie en de gevolgen daarvan. Tijdens en na de pauze kunt u er met lotgenoten praten en uw vragen stellen aan de aanwezige professionals.

 Alzheimer Nederland

• Alzheimer Nederland geeft hulp en informatie aan mensen met dementie en hun directe omgeving. Door de belangen van mensen met dementie en hun naasten te behartigen op landelijk en regionaal niveau, draagt Alzheimer Nederland bij aan een betere kwaliteit van leven. Via financiering van wetenschappelijk onderzoek werkt de organisatie aan een betere toekomst, uiteindelijk zonder dementie.

B

 Beschermd wonen

• Beschermd wonen is een woonvorm voor mensen die door psychische problemen begeleiding en ondersteuning nodig hebben in het dagelijks leven. Beschermd Wonen biedt een thuis aan mensen die niet alleen of zelfstandig kunnen wonen. Hoe groter de behoefte aan hulp bij het dagelijks leven, hoe intensiever de ondersteuning. U woont met meerdere mensen in één huis. U hebt een eigen kamer en deelt de badkamer, keuken en zitkamer met de andere bewoners. U krijgt begeleiding van een (sociaal-psychiatrisch) verpleegkundige.

 Buddy

• Een buddy biedt sociaal-emotionele en praktische ondersteuning aan aan mensen met een chronische of levensbedreigende ziekte of aandoening. Ook voor mensen met dementie kan een maatje van Buddyzorg een aanvulling zijn op de mantelzorg en de professionele zorg. Voor mantelzorgers kan een buddy de zorgbelasting verminderen. Een buddy biedt sociaal-emotionele en praktische ondersteuning aan een maatje die moeite heeft met het verwerken van zijn/haar ziekte of aandoening. Ook voor mensen met dementie kan een maatje van Buddyzorg een aanvulling zijn op de mantelzorg en de formele zorg. Voor mantelzorgers kan een buddy de zorgbelasting verminderen

C

 Casemanager

• "Een casemanager is een onafhankelijke en vaste begeleider voor mensen met dementie én hun naasten. Een casemanager informeert, begeleidt, denkt mee, adviseert en helpt keuzes te maken. Maar ook biedt zij een luisterend oor en emotionele begeleiding, zowel aan u als patiënt als aan uw verzorger of mantelzorger. Zo helpt de casemanager om te gaan met de ziekte en met de gevolgen ervan in het dagelijks leven. Ook kan zij familiebijeenkomsten organiseren om eventuele verschillen van inzicht met betrekking tot de ziekte van uw partner te bespreken.
  
  In de regio Haaglanden krijgt iedereen bij wie de diagnose ‘dementie' is gesteld een casemanager toegewezen. Deze zal ongeveer drie weken na de uitslag van de diagnose contact met u opnemen om een afspraak te maken."

 CIZ

• CIZ staat voor Centrum Indicatiestelling Zorg.
  
  Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt of u in aanmerking komt voor professionele zorg. Komt u in aanmerking voor zorg, dan krijgt u een "indicatie". Deze indicatie heeft u nodig om zorg, begeleiding, ondersteuning of behandeling te ontvangen. Heeft u een casemanager dan zal zij de benodigde indicaties daarvoor aanvragen bij het CIZ. Wilt u zelf een indicatie regelen dan kunt u terecht bij het CIZ Rijswijk, tel.nr. 088 - 789 14 20

D

 Dementie

• Dementie betekent dat er sprake is van zeer ernstige geheugenproblemen. Daarnaast worden er behalve het geheugen ook andere hersenfuncties aangetast. Dementie leidt tot verstoring van het dagelijks leven en het zelfstandig functioneren; de greep op het eigen leven gaat verloren.
  
  Dementie is een verzamelnaam voor tientallen ziektes. De meest voorkomende vormen van dementie zijn de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, frontotemporale dementie en Lewy body dementie.

G

 Geheugenpoli

• Geheugenpoli's zijn verspreid over het hele land. In deze poli's, die vaak verbonden zijn aan het ziekenhuis, houdt een team van gespecialiseerde medewerkers zich bezig met allerlei problemen aangaande het geheugen.
  
  Via de geheugenpoli zal men proberen om goed inzicht te krijgen om een zo goed mogelijke diagnose te stellen. Als blijkt dat een ziekte de vermoedelijke oorzaak is van de klachten, zullen therapeutische mogelijkheden worden besproken.
  
  In de geheugenpoli's werkt een multidisciplinair team, hierin zitten verschillende specialisten die samen tot een diagnose komen. Korte opnames (2-3 weken tot maximaal 3 maanden) in een geheugenpoli zijn ook mogelijk, evenals observatie en behandeling in daghospitalisatie.

 Geheugensteunpunt

• Het op weg helpen en ondersteunen van cliënten en hun naasten met al hun vragen op het gebied van geheugenproblemen. Waar mogelijk en als daar behoefte aan is, zal men mensen verwijzen naar de meest geschikte hulpverlener. Ook kan het steunpunt u informatie geven over dementie en hulp daarbij. U kunt uw vraag telefonisch of per e-mail aan het steunpunt voorleggen. U krijgt dan snel antwoord of u wordt doorverwezen naar de juiste persoon of instantie bij u in de buurt.
  
  Het is echter goed denkbaar dat u behoefte heeft aan een persoonlijk gesprek. Ook dat is mogelijk. In dat geval maakt iemand van het steunpunt een afspraak met u voor een gesprek bij u thuis of indien u dat wenst, op een locatie bij u in de buurt. Tijdens zo'n gesprek is een uitgebreider advies mogelijk.
  
  Het Geheugensteunpunt is gratis en is er voor u en voor de mensen om u heen!

H

 Heteroanamnese

• Vragen van de huisarts, ook aan iemand uit de directe omgeving van de patiënt, welke stoornissen, taalproblemen en veranderingen in gedrag er zijn. Dit helpt de arts een beter beeld te vormen van

  van de situatie. 

K

 Kortdurende opname

• Bij een aantal zorginstellingen kunt terecht voor een kortdurende opname. Bijvoorbeeld tijdens, een weekend- of vakantieopname of ter overbrugging van een periode tot definitieve opname. Voor een kortdurende opname is een AWBZ indicatie van het CIZ nodig. Dit is een besluit waarin staat welke zorg u nodig heeft en hoeveel. U krijgt deze indicatie van het CIZ, het Centrum indicatiestelling zorg.

L

 Lotgenotencontact

• U kunt in contact komen met lotgenoten door deel te nemen aan de bijeenkomsten en activiteiten die regelmatig door het Alzheimer cafe worden georganiseerd.
  Vaak verenigen lotgenoten zich in een patiëntenvereniging of een lotgenoten/steungroep.

M

 Mantelzorg(er)

• Een mantelzorger zorgt langdurig en onbetaald voor een hulpbehoevende partner, ouder of ander familielid, vriend of kennis. Een mantelzorger is geen beroepsmatige zorgverlener, maar geeft zorg omdat hij of zij een persoonlijke band heeft met degene voor wie hij of zij zorgt.

N

 Noodopvang

• Opvang voor mensen die in noodsituaties verkeren en per direct tijdelijke opvang nodig hebben, dit kan geregeld worden via de huisarts of de behandelaar, bijv. Parnassia, een casemanager of psycho-medische zorg). Voor cliënten met dementieklachten, bijvoorbeeld als gevolg van de ziekte van Alzheimer, is acute 24 noodopvang mogelijk ná overleg en indicatieaanvraag via Parnassia. De opname geldt voor maximaal twee weken. Binnen die tijd worden vervolgafspraken gemaakt met de cliënt en diens familie. Daaruit kan ontslag volgen of verdere opname.

O

 Ondersteuningsgroepen

• Voor partners en familie van mensen met de diagnose dementie is er een Ondersteuningsgroep. De Ondersteuningsgroep leert u omgaan met dementie in al zijn facetten. Het doel is het bieden van informatie, adviezen en steun. Verder biedt de Ondersteuningsgroep u een luisterend oor en een plek waar u uw ervaringen kunt delen met mensen die in een zelfde situatie zitten. U leert ook voor uzelf op te komen en uw grenzen te stellen. De groepen starten bij voldoende aanmeldingen op diverse locaties in Den Haag en Zoetermeer. Er zijn zeven bijeenkomsten van 2 uur. Deze zijn overdag of 's avonds. De groepen starten meerdere keren per jaar.

 Ouderenadviseur

• Bij de ouderenadviseur kunt u terecht met allerlei vragen en problemen die spelen rond het ouder worden. De ouderenadviseur informeert en adviseert over diensten en voorzieningen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Elk stadsdeel heeft zijn eigen ouderenadviseur. In Den Haag zijn de ouderenadviseurs werkzaam bij de verschillend welzijnsorganisaties, zoals MOOI Escamp, VOOR Welzijn en Welzijn Scheveningen, Zebra Welzijn

P

 PGB

• PGB staat voor Persoons Gebonden Budget. U vraagt een PGB aan waarmee u zelfstandig de zorg inkoopt. U kiest dan zelf een leverancier en regelt zélf de administratie en betaling op basis van een toegekend budget. Alle informatie over PGB kunt u vinden op de website van PerSaldo ,www.pgb.nl de belangenvereniging voor mensen met een PGB.  De keuze voor een PGB betekent enerzijds vrijheid in de keus van uw zorgverlener, maar anderzijds de nodige administratie.

R

 Respijtzorg

• Respijtzorg is een verzamelnaam voor voorzieningen die mantelzorgers in de gelegenheid stellen hun zorgtaken tijdelijk over te dragen aan een beroepskracht of een vrijwilliger. Zo krijgen zij een adempauze oftewel even respijt van de zorg. De zorg kan tijdelijk worden overgenomen door mensen die thuis komen oppassen, maar het is ook mogelijk dat de zorgbehoevende een periode buitenshuis wordt verzorgd.
  Respijtzorg wordt door vrijwilligers en professionals geboden aan huis, buitenshuis of een combinatie van beiden.
  Vrijwillige respijtzorg is een specifieke vorm van vrijwillige hulp. Hier neemt de vrijwilliger de taak van de mantelzorger over, zodat de mantelzorger even op adem kan komen.

S

 Stichting mantelzorg

• De Stichting mantelzorg Den Haag biedt informatie, advies, voorlichting, praktische en emotionele ondersteuning aan mantelzorgers.
  U kunt voor een persoonlijk gesprek terecht bij de consulenten mantelzorg. De consulenten zullen u kosteloos informeren over onder andere de mogelijkheden van vervangende mantelzorg (respijtzorg), financiële regelgeving en helpen bij de aanvraag voor bijvoorbeeld zorg in de thuissituatie.

Z

 Zorgkantoor Haaglanden

• Het zorgkantoor voert de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) uit voor de regio Haaglanden. De regio Haaglanden bestaat uit: Den Haag, Rijswijk, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar. Het zorgkantoor houdt zich bezig met informatieverstrekking over de AWBZ-zorg (thuiszorg, zorg in een verpleeg- of verzorgingshuis, of bijvoorbeeld zorg in een gehandicapteninstelling) inkoop van zorg, uitvoering persoonsgebonden budget (pgb), hulp bij toewijzing zorgaanbieder, geeft zorgadvies, maakt regionale afspraken omtrent de wachtlijsten, heeft contact met patiëntenorganisaties, en controleert de AWBZ-gelden.