De laatste levensfase bij dementie: informatie voor mantelzorgers

De terminale fase is de periode van maximaal enkele maanden waarin iemand bijna overlijdt. De stervensfase is de allerlaatste fase aan het einde van het leven. Het verschilt per persoon hoe lang deze fasen duren. Elke stervensfase is uniek. In de regio Haaglanden is er veel informatie beschikbaar via het Zorgpad Palliatieve Zorg.

Comfortabele zorg
In deze periode is het belangrijk dat uw naaste goede zorg krijgt en zich zo prettig mogelijk voelt. Zorgverleners doen hun best om pijn, ongemak en stress te verminderen. U speelt als mantelzorger en naaste een grote rol. Samen kunt u deze tijd rustig en liefdevol doorbrengen. Het is fijn om steun te krijgen van familie, vrienden of vrijwilligers.

Wensen van je naaste
Het helpt als u eerder heeft nagedacht over wat uw naaste belangrijk vindt in deze fase. Denk aan de volgende punten:

• Hoe de verzorging eruit moet zien;
• Wie er bij uw naaste mag zijn;
• Wat wel en wat niet gewenst is.

Wensen kunnen veranderen. Het is belangrijk dat uw naaste altijd kan aangeven wat hij of zij wil. U en de zorgverleners kunnen helpen om die wensen te respecteren. Zo voelt uw naaste zich prettig en rustig.

Afscheid nemen en verdriet
Probeer te genieten van kleine momenten samen, zoals een glimlach of een aanraking. Praat met anderen over uw gevoelens en neem rustig de tijd om afscheid te nemen. Soms merkt uw naaste zelf dat het einde nadert, soms niet. Ook voor u mag dat lastig zijn.

Gezondheidsproblemen
In de laatste levensfase krijgt uw naaste soms klachten. Denk aan pijn, moeite met eten en drinken, een longontsteking of meer geheugenverlies. Iemand slaapt meer en heeft steeds meer hulp nodig. Het is normaal dat iemand soms angstig of onrustig wordt en dingen ziet die er niet zijn. Waarschuw in dat geval de zorgverleners. Zij kunnen in overleg met de huisarts extra hulp inzetten.

Wat kun je zelf doen
In de allerlaatste fase is het belangrijk rust en steun te bieden. Ga rustig bij uw naaste zitten, praat zachtjes en houd desgewenst een hand vast.

Palliatieve sedatie
Als gewone medicijnen niet helpen tegen pijn, angst of onrust, kan de arts kiezen voor palliatieve sedatie. De arts of verpleegkundige zorgt ervoor dat uw naaste in een diepe slaap komt. Zo voelt diegene geen pijn, angst of onrust meer. Dit mag alleen als:

• De arts verwacht dat uw naaste binnen twee weken overlijdt;
• De klachten niet op een andere manier minder kunnen worden.

Voordat dit gebeurt, praat de arts met u en indien mogelijk met uw naaste. Het is een belangrijk moment om samen afscheid te nemen en nog dingen tegen elkaar te zeggen. Deze momenten zijn waardevol en geven vaak rust, zowel voor uw naaste als voor u.