De laatste levensfase bij dementie: informatie voor mantelzorgers

Terminale fase

De terminale fase is een periode van maximaal enkele maanden waarin het levenseinde in zicht is. De stervensfase is de allerlaatste fase van het leven en begint wanneer duidelijk is dat je naaste binnenkort zal overlijden. Hoe lang deze fasen duren, verschilt per persoon. Iedere stervensfase is uniek.

Comfortabele zorg

In deze periode is het belangrijk dat je naaste goede zorg krijgt en zich zo comfortabel mogelijk voelt. Zorgverleners letten erop dat pijn, ongemak en stress zoveel mogelijk worden verminderd. Jij als mantelzorger en andere naasten spelen een belangrijke rol: samen kun je deze tijd rustig en liefdevol doorbrengen. Het is waardevol om steun te hebben van familie, vrienden of vrijwilligers.

Wensen van je naaste

Het helpt als er al eerder nagedacht is over wat je naaste belangrijk vindt in deze fase, bijvoorbeeld:

• Hoe de verzorging eruit moet zien;
• Wie er bij je naaste mag zijn;
• Wat wel en niet gewenst is.

Wensen kunnen veranderen. Het is belangrijk dat je naaste altijd mag aangeven wat hij of zij wil. Jij en de zorgverleners kunnen helpen om die wensen te respecteren en ervoor te zorgen dat je naaste zich prettig en rustig voelt.

Afscheid nemen en verdriet

Probeer te genieten van kleine momenten samen, zoals een glimlach of aanraking. Praat met anderen over je gevoelens en neem rustig de tijd om afscheid te nemen. Soms merkt je naaste zelf dat het einde nadert, soms niet. Dit kan voor jou lastig zijn.

Gezondheidsproblemen

In de laatste levensfase kan je naaste verschillende klachten krijgen, zoals pijn, moeite met eten en drinken, longontsteking of een achteruitgaand geheugen. Slaap neemt toe en de persoon heeft steeds meer hulp nodig. Het is normaal dat iemand soms angstig of onrustig wordt en dingen ziet die er niet zijn. Waarschuw in dat geval de zorgverleners. Zij kunnen, indien nodig en in overleg met de huisarts, zorg inzetten.

Wat kun je zelf doen

Ga rustig bij je naaste zitten, praat zachtjes en houd desgewenst zijn hand vast. Dit geeft steun en rust.

Palliatieve sedatie

Als gewone medicijnen niet helpen tegen pijn, angst of onrust, kan de arts overgaan op palliatieve sedatie. Dit medicijn zorgt ervoor dat je naaste in slaap gebracht wordt en geen pijn, angst of onrust meer voelt.

Het mag alleen worden gegeven als:

• De arts verwacht dat je naaste binnen twee weken zal overlijden;
• De klachten niet op een andere manier verlicht kunnen worden.

Voorafgaand aan de sedatie wordt er met jou en, indien mogelijk, met je naaste gesproken. Het is een belangrijk moment om samen afscheid te nemen en nog dingen tegen elkaar te zeggen. Deze momenten zijn waardevol en geven vaak rust, zowel voor je naaste als voor jou.