Diagnosefase – zorgvuldige diagnostiek als basis voor passende zorg

Herkennen van deze fase
In deze periode proberen we de oorzaak te vinden van de veranderingen in het denkvermogen. Vaak maken de persoon zelf en de mensen uit de omgeving zich al een tijdje zorgen. Een duidelijke uitslag helpt om onzekerheid weg te nemen. Ook kunt u dan op tijd de juiste hulp krijgen en samen belangrijke keuzes maken voor de toekomst.

Het onderzoek moet heel precies gebeuren. Daarom bespreekt u met de betrokkenen de voor en nadelen van een onderzoek naar dementie. Samen neemt u de beslissing om de onderzoeken wel of niet te starten.

Waarom een vroege diagnose belangrijk is
Een uitslag die op tijd komt:

• Geeft u toegang tot de juiste informatie, hulp en zorg;
• Zorgt voor minder onzekerheid over de oorzaak van de klachten;
• Geeft u de kans om belangrijke zaken te regelen, zoals geld- en juridische zaken of medische wensen;
• Zorgt ervoor dat u snel hulp krijgt van een vaste begeleider, zoals een casemanager dementie.

Welke onderzoeken er zijn:
Het onderzoek naar dementie bestaat uit twee delen:

1. Onderzoek naar de ziekte: Hierbij wordt gekeken naar de soort dementie en hoe erg de ziekte is;
2. Onderzoek naar de zorg: Hierbij wordt gekeken wat de gevolgen zijn voor het dagelijks leven en het welzijn van u en uw naasten.

Afhankelijk van de situatie kan de diagnose gesteld worden door:

• De huisarts (soms samen met de praktijkondersteuner);
• De geheugenpoli of een speciale afdeling in het ziekenhuis (neurologie, geriatrie);
• Een ouderenspecialist bij kwetsbare mensen of wanneer onderzoek thuis beter is.

In de regio Haaglanden geldt de Transmurale werkafspraak diagnostiek rondom dementie, waarin regionale samenwerkingsafspraken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd.

Als iemand geen onderzoek wil
Soms wil iemand met klachten geen onderzoek. Het is dan belangrijk om geduld te hebben en vertrouwen op te bouwen.

• Leg rustig uit waarom een onderzoek kan helpen;
• Houd contact met de huisarts;
• Betrek familie of andere hulpverleners, volgens de regels voor privacy (AVG);
• Probeer contact te maken via een hulpverlener die de persoon al kent en vertrouwt;
• Blijf letten op hoe het thuis gaat en of het nog veilig is. Bied waar mogelijk handige hulpmiddelen aan die helpen bij de zelfstandigheid.

MCI (Mild Cognitive Impairment): lichte klachten bij het denken
Een uitkomst van het onderzoek kan MCI zijn. Dit betekent dat er lichte problemen zijn met het geheugen of de taal. Iemand kan dan nog wel de dagelijkse dingen zelf doen. Onze adviezen zijn:

• Gebruik hulpmiddelen zoals een agenda of briefjes om dingen te onthouden;
• Zorg voor duidelijke informatie over wat MCI is en dat de klachten kunnen veranderen;
• Plan na een half jaar of een jaar een nieuwe afspraak. Bij de helft van de mensen met MCI ontstaat namelijk binnen drie jaar dementie.

De diagnose dementie
Dementie is een ziekte van de hersenen. Het heeft invloed op het geheugen, het denken en het gedrag. Er zijn meer dan 50 vormen van dementie. De ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, frontotemporale dementie (FTD) en Lewy body dementiekomen het meest voor. Een vroege uitslag helpt om:

• Snel de juiste begeleiding en zorg te krijgen;
• Iemand met dementie en diens naasten emotioneel en praktisch te ondersteunen;
• Op tijd keuzes te maken over zorg, wonen en wettelijke vertegenwoordiging.

Autorijden bij dementie of MCI
Bespreek goed dat de uitslag gevolgen kan hebben voor het autorijden.

• De persoon met dementie moet de diagnose zelf melden bij het CBR. Dit kan via een verklaring op de website van het CBR: www.cbr.nl;
• Alleen een specialist (geriater, neuroloog, psychiater) van het CBR mag beoordelen of iemand veilig kan rijden;
• Het CBR beslist of iemand mag blijven rijden. Als iemand zonder goedkeuring toch rijdt, is diegene niet verzekerd;
• Let op voor valse websites die geld vragen voor deze melding. Gebruik alleen de officiële website.

Als iemand weigert de melding te doen, mogen zorgverleners dit in sommige gevallen zelf melden bij het CBR.

De kern
Een vroege en zorgvuldige uitslag helpt de persoon met dementie en de mensen eromheen. Het is de basis voor de beste zorg en zorgt ervoor dat iemand met dementie zo lang mogelijk zelf de regie houdt.