Persoonsgerichte zorg: richtlijnen voor professionals

Rol van de casemanager dementie
De casemanager dementie kan al helpen vanaf de ‘niet pluis’-fase, Wanneer er alleen nog een vermoeden van dementie is. De casemanager is de belangrijkste persoon in het regelen van de zorg. Deze spreekt met alle hulpverleners die betrokken zijn. Dit hangt af van wat er nodig is en hoe erg de dementie op dat moment is.

De belangrijkste taken zijn:

• Het regelen en aanvragen van zorg en hulp;
• Overleggen met andere professionals en de mensen die voor de patiënt zorgen;
• De persoon met dementie helpen om keuzes te maken voor de toekomst (proactieve zorgplanning);
• Begeleiding geven bij een verhuizing naar een andere woning of bij intensieve zorg.

Praten over de toekomst (proactieve zorgplanning)
Dit is een proces dat steeds doorgaat. De persoon met dementie praat samen met de naasten en zorgverleners over persoonlijke wensen. U bespreekt wat de voorkeuren zijn voor de zorg in de toekomst. Dit zorgt ervoor dat iemand eigen keuzes kan blijven maken. Ook geeft het rust aan de familie en aan de professionals. Voor patiënten is er een speciale folder uit de regio over zorgplanning: folder proactieve zorgplanning.

Tips voor professionals:

• Regelmatig herzien van wensen en zorgplannen.
• Betrek de mantelzorger actief bij beslissingen van de persoon met dementie.
• Focus op kwaliteit van leven en behoud van eigen regie.

Zorgstandaard Dementie
In de Zorgstandaard Dementie staat wat goede, persoonlijke en samenhangende zorg is. Het doel is dat de juiste hulp op het juiste moment en op de juiste plek komt. U kunt mensen met dementie en de naasten wijzen op de speciale publieksversie van deze standaard.

Persoonsgerichte zorg
Deze zorg richt zich op de wensen, behoeften en het levensverhaal van iemand met dementie.

• Houd rekening met sociaal-culturele achtergrond, omgeving en mantelzorgers;
• Stem doelen en acties steeds af op de situatie van de persoon met dementie;
• Gebruik (technologische) hulpmiddelen om iemand met dementie te helpen zo zelfstandig mogelijk te blijven.

Onvrijwillige zorg
De Wet zorg en dwang (Wzd) gaat over zorg waar iemand niet zelf voor kiest. Het uitgangspunt is dat zorg altijd vrijwillig moet zijn. Deze wet mag u alleen gebruiken als het echt nodig is om ernstig nadeel voor de persoon met dementie of de omgeving te voorkomen. Deze zorg mag alleen worden ingezet na een gesprek met verschillende deskundigen. Er moet dan een speciaal stappenplan worden gevolgd.

Doel: onvrijwillige zorg voorkomen, afbouwen of vervangen door minder ingrijpende oplossingen.

Wensen bespreekbaar maken
Leg vast wie de officiële vertegenwoordiger is van de persoon met dementie. Bespreek ook de medische wensen, zoals reanimatie, euthanasie of palliatieve zorg.

• Kijk regelmatig of de afspraken nog kloppen. Pas ze aan als de situatie verandert of als de ziekte erger wordt.
• Praat ook op tijd over de wensen rondom de laatste levensfase. Dan weten de naasten en de professionals wat voor de persoon met dementie belangrijk is.

Als thuis wonen niet meer gaat
Soms is de hulp vanuit de gemeente (WMO) of de zorgverzekeraar (Zvw) niet meer genoeg. Dan kunt u een aanvraag doen voor de Wet Langdurige Zorg (WLZ). Zoek naar een passende woonvorm wanneer er veel zorg nodig is of wanneer de veiligheid in gevaar komt.

Opnamevormen

• Besluit tot opname en verblijf (artikel 21 van de WZD): dit is voor mensen die zelf geen beslissing meer kunnen nemen, maar die ook geen weerstand tonen om te gaan. Dit wordt geregeld via het CIZ;
• Rechterlijke machtiging (RM): dit is nodig als iemand niet wil verhuizen, maar dit voor de veiligheid toch moet gebeuren;
• Inbewaringstelling (IBS): dit is een maatregel voor spoed als het direct onveilig is voor de persoon zelf of voor de omgeving.

Overdracht en afronding door de casemanager
De casemanager helpt de persoon met dementie tot het moment van opname in een zorgcentrum of verpleeghuis. Bij de warme overdracht is goed overleg met de nieuwe professionals heel belangrijk. Zo gaat de zorg goed door en blijft de persoonlijke aanpak behouden.